گروه اجتماعی- دکتر محمدرضا مسجدی اظهار کرد: مهمترین اتفاقی که امروز درکشور شیوع پیدا کرده مصرف قلیان در میان بانوان و دختران است. اگر به عنوان تفریح به این موضوع نگاه شود، سطحی‌ نگری است، گسترش و این شیوع یک برنامه تهاجمی بسیار حساب شده است و رسانه‌ها باید روی این موضوع کار کند.

 

به گزارش افکارنیوز، وی تاکید کرد: در حال حاضر یک تا سه درصد خانم‌ها سیگار و ۳۰ درصد دانشجویان دختر قلیان مصرف می ‌کنند.

 

این اظهارات با واکنش های متعددی مواجه شده و جالب اینکه وزارت علوم اقدام تکذیب این آمار کرد.

مدیرکل مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان وزارت علوم با تکذیب آمار ارائه شده از سوی مدیر کل جمعیت مبارزه با دخانیات مبنی بر استفاده 30 درصد دانشجویان دختر از قلیان، تاکید کرد: براساس آمارهای بدست آمده از کارنامه سلامت دانشجویان و بررسی وضعیت سلامت 100 هزار دانشجو در سال 95 ، تنها 4 درصد دانشجویان دختر اظهار کرده‌اند که در سال بیش از 10 بار قلیان مصرف می ‌کنند.

دکتر حمید یعقوبی؛ آمار ارائه شده از سوی مدیر کل جمعیت مبارزه با دخانیات درباره میزان مصرف قلیان در بین دانشجویان کشور را فاقد سندیت دانسته است.

وی افزود: براساس آمار به دست آمده از طرح غربالگری دانشجویان، تنها 4 درصد دانشجویان (یعنی حدود یک‌ هشتم تا یک‌ نهم آمار ارائه شده از سوی مدیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات)، در یک سال بیش از 10 بار مبادرت به استعمال قلیان می ‌کنند. این آمار به همراه سایر نتایج در قالب کارنامه سلامت دانشجویان در اختیار مدیران ارشد وزارت علوم نیز قرار می‌ گیرد.

این اظهارات در حالی عنوان می شود که متاسفانه در چند سال گذشته گرایش زنان و دختران به سمت استعمال مواد مخدر، سیگار، قلیان و ... روند رو به رشدی داشته و اکنون درصد قابل توجهی از افراد معتاد را زنان تشکیل می دهند.

 

یک آسیب شناس اجتماعی درباره افزایش تمایل دختران به مصرف قلیان گفت: براساس پژوهش های انجام شده در بین دختران و پسران 16تا25 ساله  که پاتوق آنها در اماکنی مانند درکه، فرحزاد و ... بود؛ مشخص شد که 80 درصد این افراد برای تفریح و سرگرمی قلیان می کشند.

دکتر مجید ابهری افزود: متاسفانه اطلاعات کافی در مورد مضرات قلیان در جامعه ارائه نشده که جوانان استعمال آن را به عنوان تفریح برگزیده اند و استفاده از این وسیله تبدیل به یک رفتار اجتماعی شده است.

وی تصریح کرد: بسیاری از مراکز پذیرایی مجاز و غیر مجاز، برای جذب مشتری بیشتر اقدام به عرضه قلیان می کنند که جوانان از مشتریان ثابت آن هستند.

وی تاکید کرد: استفاده از قلیان در بین نوجوانان و جوانان گسترش شدیدی داشته اما بسیاری از آنها در مورد زیان های قلیان اطلاعاتی ندارند و نمی دانند زیان یک بار مصرف قلیان 20 برابر یک بسته سیگار است و اسانس های موجود در قلیان ها موجب بیماریهای ریوی و مشکلات تنفسی می شود.

مصرف قلیان در دهه های گذشته تنها مختص افراد مسن و به عبارتی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها بود و معمولا زنان و دختران جوانان به سبب مسائل عرف جامعه به خود اجازه نمی دانند سمت استفاده از قلیان بروند اما در چند سال گذشته دختران جوانان تابوهای اجتماعی را زیر پا گذاشته و برای تفریح، فشار گروه همسالان و برابری با پسران و به اصطلاح در مجموع برای کم نیاوردن به سمت استفاده از قلیان رفته اند.

به گفته بسیاری از دختران و زنانی که قلیان مصرف می کنند، این کار به آنها احساس غرور و بزرگی می دهد و این عده فکر می کنند با این کار از محدودیت های زنانه و قید و بندها رها شده اند.

در این میان نباید نقش گروه همسالان و دوستان را فراموش کرد زیرا دختران زیر فشار و یا گاه تشویق این گروه اقدام به مصرف قلیان کرده و پس از مدتی مشتری ثابت آن می شوند.

در چند سال گذشته بسیاری از خانواده مصرف قلیان را به عنوان پدیده ای عادی پذیرفته اند و در خانه نیز اقدام به استفاده از آن می کنند با توجه به این وضعیت باید گفت دختران و زنان جوان با الگوگیری از والدین ، برادر، همسر و ... می پندارند این کار هیچ اشکالی ندارد پس مجاز به مصرف قلیان هستند در مقابل قبح کشیدن قلیان از سوی دختران و زنان در بسیاری از خانواده ها شکسته شده و آن را به کشیدن سیگار ترجیح می دهند در حالی که مضرات قلیان چندین برابر کشیدن سیگار است.

چندی پیش دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران درهمایش روز جهانی آسم دربیمارستان امام خمینی (ره) درباره مصرف قلیان در بین مردم به ویژه نسل جوان گفت: 18 درصد دختران ایرانی قلیان می کشند که رقم قابل تاملی است.

محمدرضا مسجدی افزود: براساس مطالعه ای، 43 درصد دختران و 64 درصد پسران گفته اند که گاه گاهی قلیان مصرف می کردند که به احتمال زیاد برخی از آنها به دام اعتیاد می افتند.

به گفته وی، موضوع قلیان و بیماریهای ناشی از آن در 10 تا 20 سال آینده در کشور به موضوع بسیار جدی تبدیل خواهد بود و مسئولان از همین حالا باید به فکر چاره باشند.

 

مضرات قلیان

در مورد قلیان باید گفت بر خلاف تصرور عموم مردم، توتون قلیان اصلا استاندارد ندارد و اغلب توتون قلیانی که در ایران مصرف می شود از توتون های خراب سیگار تهیه می شود که باید معدوم شود، اما آنها را پس از ترکیب با مواد افزودنی مختلف در اختیار مردم قرار می دهند.

متأسفانه اکثر تنباکو‌هایی که در سال‌های اخیر به بازار آمده است اسانس‌هایی اضافه شده است که علاوه بر تحریک دستگاه تنفس موجب حساسیت و آلرژی می‌‌شود و رینیت آلرژیک و سرفه‌های مزمن همراه با خلط را برای فرد به همراه دارد.

دود قلیان بر سیستم هورمونی زنان تاثیر می ‌گذارد و میزان هورمون‌ استروژن را کاهش می‌ دهد و شانس باروری زنان را کم می ‌کند؛ مصرف قلیان در دوران بارداری عامل بروز سقط جنین و اختلال در رشد جنین و زایمان زودرس است.

بسیاری از کودکان در مقابل تاثیرات مضر قلیان آسیب ‌پذیرند و اگر در محلی باشند که در آن قلیان کشیده شود، احتمال ایجاد عفونت‌های ریوی، آسم و سندرم مرگ ناگهانی کودک در آنها افزایش پیدا می‌ کند.

این تصور کاملا غلط است که اگر دود قلیان وارد ریه نشود و فقط از راه دهان خارج شود، آسیبی به ریه‌ها نمی‌رساند، چون دود از طریق مخاط دهان و حنجره جذب بدن گشته و آثار سوء خود را می ‌گذارد؛ حتی در هوایی که دود قلیان آزاد می ‌شود، افرادی که قلیان نمی ‌کشند و در معرض دود قرار گرفته ‌اند، در طولانی‌ مدت دچار عوارض آن خواهند شد.

مقایسه میان سیگار و قلیان نشان می‌ دهد که میزان نیکوتینی که با قلیان وارد می ‌شود 7/1 برابر میزانی است که با سیگار وارد می ‌شود و میزان منو اکسید کربن (عامل مرگ بی صدا) هم سیگار در دود خود دارد هم قلیان؛ اما میزان منواکسید کربن که در دود قلیان است 5/6 برابر سیگار است.

 

مضرات قلیان از دیدگاه طب سنتی

از دیدگاه طب سنتی ایران نیز قلیان عاملی برای افزایش غلظت خون و سبب بروز بسیاری از بیماری‌هایی که با افزایش غلظت خون همراه است، می‌ شود.

سیگار و قلیان از دیدگاه طب سنتی دارای طبیعت گرم و خشک است که مصرف بیش از حد آن موجب افزایش خشکی و گرمی بدن می ‌شود.

استفاده از قلیان و سیگار موجب افزایش حرارت مغز و خشکی دماغ می‌ شود هم چنین خفقان قلب را به همراه دارد؛ مواد زائد ایجاد شده توسط قلیان در خون رسوب می‌ کند و موجب افزایش غلظت خون می شود که غلظت خون خود عامل بروز بسیاری از بیماری‌هاست.

قلیان برای زنان و دختران بسیار مضر است چرا که خطر نازایی، مشکلات دستگاه رحمی و انسداد رحم  را به همراه دارد به دلیل اینکه رحم در حالت طبیعی به گرما و رطوبت نیاز دارد که مصرف قلیان موجب افزایش گرمی و خشکی رحم شده که خشکی رحم خود عامل نازایی محسوب می ‌شود.

در آخر باید گفت که به گفته معاون سلامت وزارت بهداشت حدود 3 درصد افراد 13 تا 15 سال مصرف کننده دخانی هستند و 15 درصد این گروه سنی قلیان می ‌کشند که مضرات آن بیشتر از سیگار است همچنین بر اساس آمار این وزارتخانه سالانه 60 هزار نفر به دلیل استعمال دخانیات در کشور جان خود را از دست می‌ دهند بنابراین ضرورت دارد تا دولت و سازمان های مسوول نسبت به آگاهی بخشی مردم درباره مضرات سیگار و قلیان برنامه ریزی های فوری انجام دهند.