به گزارش افکارنیوز به نقل از روزنامه مردمسالاری با توجه به اهميت امنيت غذايي و بهويژه نقش تعيينكننده گندم در بسياري از مبادلات و مجادلات جهاني، خودكفايي در توليد اين محصول بهعنوان يكي از اولويتهاي اساسي بخش كشاورزي بسياري از كشورهاي جهان و ايران مطرح است. زمانيکه طرح خودکفايي گندم هشت سال پيش در دولت آقاي خاتمي استارت خورد،کارشناسان پيش بيني قطع واردات اين محصول کشاورزي به کشورمان را داشتند اما نه تنها اينطور نشد بلکه امروز شاهد رشد ميزان واردات گندم به کشور هم شده ايم.

کشور ما که تا ۵۰ سال پیش با تولید چهار میلیون تنی گندم پاسخگوی نیاز مصرف جامعه بود، از سال ۳۸ به بعد به دلیل کمبود تولید و افزایش مصرف سرانه، نیازمند واردات شد و این وابستگی هر سال افزایش یافت و در برخی سال‌ها مجبور بودیم بیش از یک میلیارد دلار برای واردات گندم هزینه کنیم. تا اینکه با سیاست افزایش قیمت خرید تضمینی، کشاورزان به افزایش کشت این محصول و تداوم آن ترغیب شدند و از سال ۸۳ پس از حدود ۴۵ سال وابستگی به واردات گندم خارجی، به خودکفایی رسیدیم و ۲۶ آبان‌ماه هر سال به عنوان روز ملی خودکفایی گندم در تقویم ایران ثبت شده است. اما در شرایطی که کشورمان از هشت سال پیش جشن خودکفایی گندم را برپا کرده است و آمارهای تولید از کفایت مصرف حکایت می‌کنند، واردات گندم دو دلیل می‌تواند داشته باشد اول اینکه آمارهای تولید نادرست بوده و هنوز به خودکفایی نرسیده‌ایم و دوم دست‌های پنهان عامل واردات این محصول هستند. در چهار ماهه نخست سال جاری حجم واردات گندم به کشور به بیش از ۲.۳ میلیون تن رسید. براساس تازه‌ترین آمار گمرک ایران در مدت زمان یادشده بالغ بر ۸۰۶.۸ میلیون دلار گندم از ۱۳ کشور جهان وارد ایران شد. این میزان واردات نسبت به مدت مشابه در سال قبل از نظر وزنی ۱۵ هزار واز نظر ارزشی ۲۰ هزار درصد رشد نشان می‌دهد. به معنای دیگر واردات گندم به کشور در چهار ماهه نخست امسال نسبت به سال قبل از نظر وزنی ۱۵۸ و از نظر ارزشی ۲۰۱ برابر شده است. همچنین تنها در تیر ماه امسال حدود ۴۸۰ هزار تن گندم وارد کشور شد. بیشترین حجم واردات گندم به ایران در چهار ماهه نخست امسال مربوط به سوئیس با ۶۰۴ هزار تن، روسیه با ۳۳۴ هزار تن، آلمان با ۳۰۳ هزار تن، هلند با ۲۵۶ هزار تن و برزیل با ۲۳۱ هزار تن بوده است. همچنین در این مدت نزدیک به ۱۲۶ هزار تن گندم نیزاز آمریکا وارد ایران شد.

این رقم نسبت به آمار واردات سه ماهه گندم از آمریکا رشد دو برابری را نشان می‌دهد. آذربایجان، اتریش، ازبکستان، امارات، ترکمنستان، سنگاپور و قزاقستان نیز از دیگر مبادی ورود گندم به کشور در چهار ماه سال ۹۱ بودند. به گزارش ایسنا، واردات گسترده گندم به کشور طی سال جاری در حالی رخ داده که چندی پیش جمعی از کشاورزان خوزستانی با امضای نامه‌ای نسبت به پایین بودن قیمت خرید گندم اعتراض خود را اعلام کرده و خواستار تجدید نظر وزارت جهاد کشاورزی در این قیمت‌گذاری شدند. خرید هر کیلو گندم ۳۹۵ تومان تعیین شده بود که پس از آن، این مبلغ به ازای هر کیلو ۴۲۰ تومان تغییر کرد؛ این درحالی است که قیمت خرید گندم وارداتی بین ۵۵۰ تا ۶۰۰ تومان است.

پیش‌بینی می‌شود امسال بین شش تا هفت میلیون تن گندم وارد کشور خواهد شد. به تازگی قیمت نان در استانهای مختلف کشور به طور متوسط حدود ۳۰ درصد افزایش یافت. این افزایش قیمت به افزایش جهانی قیمت گندم نسبت داده شده است. از سوی دیگر کیفیت پایین نانهای تولید داخل نیز با انتقادات زیادی از سوی مصرف‌کنندگان مواجه بوده که وعده داده شده با ورود گندمهای باکیفیت این مشکل تا حدودی برطرف می‌شود. در حالی که معاون وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده بود امسال حداقل ۱۴ میلیون تن گندم از مزارع کشور برداشت می‌شود که کفاف مصرف و نیاز داخل را می‌دهد و نیازی به واردات نداریم اما در فصل بهار دو میلیون تن گندم به ارزش ۸۰۲ میلیارد تومان وارد کشور شد و البته همچنان هم ادامه دارد.

در حالی که سال گذشته هیچ گندم به کشور وارد نشد اما امسال میزان واردات شدت گرفته به طوری که فقط در خرداد ماه بیش از ۷۱۴ هزار تن گندم وارد ایران شده که ۶۶ هزار تن از این میزان به ارزش ۲۲.۱ میلیون دلار از آمریکا بوده است. در مجموع در فصل بهار بیش از یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن گندم از کشورهای سوئیس، آلمان، اتریش، ازبکستان، امارات، برزیل، سنگاپور، روسیه، قزاقستان و هلند وارد کشور شد و گفته می‌شود که بزودی یک میلیون تن گندم دیگر نیز از پاکستان وارد خواهد شد. این در حالی است که بر اساس پیش‌بینی‌های وزارت جهاد کشاورزی امسال حداقل ۱۴ میلیون تن گندم برداشت می‌شود که کفاف مصرف و نیاز داخل را می‌دهد و به گفته مجید خلیلی خشنود سرپرست امور تولیدات گیاهی وزارت کشاورزی کاهش مصرف گندم خوراکی پیش بینی شده و طبق آماری ۹.۵ میلیون تن نیاز گندم نان کشور است.

سال گذشته كه ۱۳.۵ ميليون تن گندم در كشور توليد شده بود به گفته خشنود مازاد مصرف خوراكي ايران بوده است و وارداتي هم نداشتهايم اما امسال پيشبينيها حاكي از واردات شش تا هفت ميليون تني گندم است. از سوي ديگر گندم وارداتي حدودا كيلويي ۶۰۰ تومان است اما گندم داخلي با نرخ افزايش يافته نهايتا كيلويي ۴۲۰ تومان از كشاورز خريداري ميشود و ۱۸۰ تومان ارزانتر از گندم وارداتي است. شش ميليون و ۶۰۰ هزار هكتار سطح گندمزارهاي كشور است كه چهار ميليون هكتار آن اراضي ديمي بوده و دو ميليون و ۶۰۰ هزار هكتار از اراضي آن آبي است.