گروه سیاسی- انتخابات پیش روی اتحادیه اروپا برای تعیین ریاست و مسئولان جدید پارلمان این اتحادیه به بزرگترین سوال برای مذاکرات هسته ای کشورمان تبدیل شده است. با برگزاری انتخابات برای تعیین ریاست این اتحادیه، کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی نیز باید سمت خود را به شخص دیگری تحویل دهد.

به گزارشافکارنیوز، اشتون در طی ۵ سال گذشته که به عنوان مسئول روابط خارجی این اتحادیه مشغول فعالیت بوده، بحرانهای زیادی را در روابط این اتحادیه با جامعه بین الملل تجربه کرده است. مسئله بحران اقتصادی اتحادیه اروپا باعثشد مسئول سیاست خارجی این اتحادیه تلاش خود برای افزایش روابط بین این اتحادیه و کشورهای آسیایی را افزایش دهد. با این حال در منطقه خاورمیانه همچنان گرفتاریهایی برای اشتون وجود داشت. طرز برخورد با انقلاب مردم مصر، مسئله مذاکرات سازش بین فلسطین و رژیم صهیونیستی که درنهایت به بن بست خورد و همچنین بحران اوکراین از جمله مسایلی بود که او نتوانست نقش مثبتی درآنها داشته باشد.

او در عین حال مسئول مستقیم هماهنگی بین اعضای گروه ۱ + ۵ برای جلسات مذاکره با ایران بوده و از سوی دیگر سعی داشت به عنوان نماینده این اتحادیه بیشترین تلاش را برای حل شدن بحران اوکراین و سوریه انجام دهد. اشتون با وجود اینکه در نهایت توانست در چند ماه پایان فعالیت کاری خود توافق ژنو را به عنوان بزرگترین دستاورد خود در طی ۵ سال فعالیتش ثبت کند، باز هم ناکامیهای زیادی در عرصه فعالیت خود داشت. اروپا هر روز بیشتر از روز قبل در بحران ایجاد شده در اوکراین فرو میرود و از سوی دیگر نتوانسته نقش مناسبی در برقراری آتش بس در سوریه ایفا کند. روابط اتحادیه اروپایی با آمریکا نیز بر سر مسئله شنودهای غیر قانونی سازمان امنیت ملی آمریکا تا حدی با تیرگی مواجه شده و مسئولان ایالت متحده هنوز نتوانسته اند مسئولان کشورهایی مانند آلمان را در مورد اهداف برنامه های جاسوسیشان از مقام های بلند پایه این کشور قانع سازند.

این دیپلمات ۵۸ ساله انگلیسی که تا پیش از این هرگز تجربه کار درامور سیاست خارجی را نداشته، بعداز ۵ سال در حالی سمت خود را ترک میکند که گفته میشود فقدان حضور او در مذاکرات هسته ای میتواند ضرر زیادی به روند مذاکرات بزند. کسانی که از حضور او در تیم مذاکره کننده با ایران به شدت راضی بودند آمریکاییها بودند. مصافحه اشتون با جان کری وزیر امور خارجه آمریکا بعد از شکل گرفتن توافق ژنو به خوبی نشان داد که نقش او در رسیدن کشورها به این توافق چقدر برای آمریکا حیاتی بوده است.

اشتون و اقدامات جنجالی اش
موفقیتهای اشتون در سمتی که به مدت ۵ سال با اوهمراه بوده است، باعثنمی شود برخی اقدامات خاص و جنجالی او از یادها برود. او در حالی به ایران سفر کرد که مقام های وزارت خارجه انتظار نداشتند او به دیدار برخی از فتنه گران سال ۸۸ برود و یا با خانواده آنان دیدار داشته باشد. این اقدام او موجی از عصبانیت را در بین افراد و نیروها و رسانه ها در داخل کشور به راه انداخت.

بعد از این مسئله موضوع دیگری که زیاد هم در رسانه های داخلی به آن پرداخته نشد اما به شدت مورد توجه رسانه های غربی قرار گرفت، جدال هر چند کوچک و مقطعی او با سید عباس عراقچی معاون وزیر امور خارجه کشورمان بود. درآخرین دور ازگفت و گوهای هسته ای که چند روز پیش در وین برگزار شد، برخی از رسانه های غربی خبر دادند جدال لفظی خاصی بین او و عراقچی در گرفته است. آنطور که خبرنگاران غربی در سایتهای خود اعلام کردند و البته چندان هم در داخل کشور به آن پرداخته نشد، در یکی از جلساتی که با حضور تمام نمایندگان گروه ۱ + ۵ در وین شکل گرفته بود، وندی شرمن نماینده آمریکا همچنان بر مواضع خود درباره ضرورت بحثدر مورد موشک های بالستیک ایرانی وکشانده شدن مباحثجدید به توافق جامع و نهایی اصرار داشته است.

سایر کشورهای عضو این گروه با نماینده آمریکا همراه نبوده و عنوان کرده بودند که آمریکا نمی تواندمباحثجدیدی را در این زمینه مطرح کند و تنها کسی که از وندی شرمن نماینده ایالات متحده در این جلسه دفاع کرده بود، کاترین اشتون بود. عراقچی در گفت و گوی ویژه خبری سیما بعد از این مذاکرات و همچنین در جمع خبرنگاران دروین به صورت سر بسته به این موضوع اشاره ای داشته و بیان کرد خانم اشتون باید نقش هماهنگ کننده را در مذاکرات ایفا کند نه اینکه سعی کند موازنه قدرت در جلسات را حفظ کند!

خاطره ایرانیان از اشتون
اشتون با این حال بعد از توافق ژنو در تاریخ ۲۰ ژانویه از شهرت خاصی در جوامع غربی برخوردار شد. او همانطور که خود در سفر به ایران بیان کرده بود، هیچ گاه تا بدین حد مورد توجه مردم قرار نگرفته بود. او در سفر به ایران و بازدیدش از اصفهان و مکانهای تاریخی این شهر، نکته جالبی را دریافت که نتوانست از بیانآن خودداری کند. اشتون در گفت و گویی بیان کرد که اصلا فکر نمیکرده در ایران اینقدر مورد توجه باشد و مردم کوچه و بازار او را به راحتی بشناسند. گویی در اتحادیه اروپا نیز چنین واکنشی از مردم ندیده بود اما مردم ایران به خوبی چهره او را با وجود حجابی که داشت شناسایی کرده بودند.

این برای اولین بار نبود که کاترین اشتون مورد توجه مردم و رسانه های ایرانی قرار می گرفت. از همان زمان که او با سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان دیدار کرد و رسانه ها مجبور شدند برای حفظ مقررات رسانه ای نظام جمهوری اسلامی با فتوشاپ تا حدی لباس او را پوشیده تر کنند، او و نحوه لباس پوشیدنش به سوژه روز رسانه ها تبدیل شد. ظاهر اشتون در این مدت تغییرات زیادی کرد. او تا حدی برای گفت و گو با مذاکره کننده های ایرانی سعی کرد به فرهنگ ایران نزدیک شود و به همین دلیل در آخرین دور گفت و گوهای هسته ای با ایران، لباسش را به یکی از طراحان لباس ایرانی سفارش داد. البته برخی رسانه ها از جمله دیلی تلگراف اعلام کردند که این لباس به رسم هدیه و برای نزدیکی فرهنگی بین ایران و اتحادیه اروپا به او هدیه شده است و این طراح لباس درایران، مانتویی برای اشتون تهیه کرده است که میتواند مشکل خجالت دیپلماتهای ایرانی رادر طول مذاکرات هسته ای برطرف کند!

جانشین های احتمالی اشتون
آنطور که رسانه ها بیان کرده اند وزرای امور خارجه سوئد و لهستان گزینه های اصلی جانشینی اشتون هستند اما تیم جدید ریاست پارلمان اتحادیه اروپا میتواند باز هم او را به سمت مسئول روابط خارجی این اتحادیه انتخاب کند و باید دید چقدر احتمال انجام این کار وجود دارد. به نظر می رسد جدای از برخی کشورهای اروپایی که با این اقدام موافق باشند، این ایالات متحده است که بیشتر از هر کشور دیگری ترجیح می دهد اشتون همچنان در سمت خود باقی بماند.

او تا ماه اکتبر فرصت کمی دارد که بتواند کارنامه مناسبی از خود به جای بگذارد و از این رو می توان گفت رسیدن ایران و قدرتهای جهانی به توافق جامع هسته ای نقش موثری در ثبت پیروزیهای بزرگ در کارنامه کاری اشتون داشته باشد .