به گزرشافکارنیوز،۲۴ فروردین ۹۴ بود که سرانجام، «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه با صدور فرمانی، ممنوعیت ارسال سامانه پدافندیS۳۰۰به ایران را لغو کرد و پس از گذشت هشت سال از انعقاد این قرارداد، به تمام حواشی و جنجال های آن پایان داد.

جمهوری اسلامی ایران، قرارداد خرید سامانه موشکیS۳۰۰را در ۲۵ دسامبر ۲۰۰۷ با روسیه امضا کرد. مفاد این قرارداد شامل تحویل پنج سکوی شلیک(آتشبار) به ارزش حدودی ۸۰۰ میلیون دلار بود اما در سال ۲۰۱۰ رئیس جمهور وقت روسیه «دیمیتری مدودوف» با صدور فرمانی با اشاره به مفاد اجرایی قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل، تحویل سامانه موشکیS۳۰۰به ایران را ممنوع کرد.

S۳۰۰چیست؟

موشک روسی اس 300

سامانه اس - ۳۰۰ روسی

سامانه پدافندیS۳۰۰یکی از قدرتمندترین سیستم‌های پدافند هوایی در سطح دنیاست. این سامانه در سال ۱۹۷۵ توسط کنسرسیوم «آلماز» که متشکل از چندین شرکت فعال در زمینه طراحی و ساخت تسلیحات نظامی بود، ساخته شد.S۳۰۰یک سامانه خودکششی است و قابلیت استفاده در تمامی ارتفاع‌ها را دارد و توانایی پیگیری همزمان ۱۰۰ هدف و درگیری همزمان با ۱۲ هدف را دارا می باشد.

آماده‌سازی این سامانه حدود پنج دقیقه طول می‌کشد و موشک های آن از نوع انبارشونده هستند. اس ۳۰۰ چهار نمونه عمده صادراتی دارد که شامل نمونهAntey ۲۵۰۰وS - ۳۰۰PMUوS - ۳۰۰PMU۱وS - ۳۰۰PMU۲است که آخرین مدل سامانه مورد علاقه خریداران در سطح جهان بوده است.

نقشS۳۰۰در تامین امنیت آسمان کشور / تولد «باور ۳۷۳» در ایران

سامانه موشکی باور 373 (اس 300 ایرانی)

پس از تصمیم روسیه برای بر عدم تحویل سامانه «اس ۳۰۰» به ایران، در سال ۲۰۱۰ جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفت تا یک سیستم پدافند موشکی قوی در تراز اس - ۳۰۰ اما به طور صد در صد داخلی طراحی و تولید کند که نتیجه این تلاش، ساخت سامانه داخلی «باور ۳۷۳» بود؛ سامانه‌ای که بهS۳۰۰ایرانی معروف شده است.

هرچند ازS۳۰۰ایرانی اطلاعات دقیقی به دلیل طبقه‌بندی اطلاعاتی آن موجود نیست، اما آنچه در رژه امسال نیروهای مسلح مشاهده شده، حاکی از آن است که حداقل از لحاظ ظاهری تفاوت چندانی میان این دو سامانه وجود ندارد.

نگاهی به هم‌خانواده‌های «باور ۳۷۳» در ایران

اما با نگاهی به دیگر سامانه‌های دفاع هوایی کشور می‌توان به این نکته پی برد که این تنها اس ۳۰۰ نیست که می‌تواند امنیت آسمان ایران را تأمین کند؛ انبوهی از زنجیره‌های متعدد پدافندی نیز هستند که این هدف مهم و راهبردی را حاصل می‌کنند.

یکی از مهمترین اصول برای حفظ قدرت پدافندی در آسمان، هماهنگی کامل میان تمام اجزای یک شبکه پدافندی است. برای کشف و رصد آسمان کشور باید میان دیدبان‌ها، سایت های راداری و سایت‌های شناسایی الکترونیک برای شناسایی یک هدف متخاصم، هماهنگی کامل برقرار باشد تا شناخت از هدف هرچه بیشتر باشد. در جمهوری اسلامی ایران پس از تأسیس قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء(ص)، مسأله «شبکه یکپارچه پدافندی» در میان فرماندهان و صاحبنظران این حوزه مطرح شد؛ هدفی که امروز حاصل شده و این شبکه یکپارچه، شامل طیف گسترده‌ای از حلقه‌های به هم پیوسته در تمام نیروهای مسلح و حتی سازمان بسیج است.

سامانه طبس 1

سامانه بومی طبس - ۱

در کنار این شبکه به هم پیوسته و هماهنگ، انبوه سامانه های پدافندی متنوع نیز باعثایجاد یک دژ مستحکم هوایی برای ایران اسلامی شده است. سامانه‌های موشکی «هاگ، راپیر،FM - ۸۰»، سامانه‌های بهینه‌سازی شده داخلی «شلمچه» و «مرصاد»، توپ های ضد هوایی «اورلیکن» و سامانه موشکی برد بلندS - ۲۰۰از جمله توانمندی‌های دفاع هوایی کشورمان در سال‌های اخیر هستند.

به این فهرست باید پدافند هوایی نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را نیز افزود که با در اختیار داشتن سامانه های پدافندی بسیار قوی مانند «تور - ام۱، سامانه بومی طبس، رعد - ۱، رعد - ۲ و سوم خرداد»، حریم امنی را برای تاسیسات مهم کشور از جمله تاسیسات هسته ای فراهم آورده است؛ سامانه‌هایی که با روش‌های مهندسی معکوس و با الگوبرداری از سامانه‌های موفقی چون «بوک ام - ۱» طراحی و ساخته شده‌اند.

موشک ایرانی رعد 2

سامانه بومی رعد - ۲

موشک ایرانی سوم خرداد

سامانه بومی سوم خرداد

در کنار این سامانه‌های پدافندی موشکی، در نهایت آخرین حلقه و شاید مهمترین حلقه رینگ پدافندی کشور، جنگنده‌های نیروی هوایی هستند که در تمام پایگاه‌های این نیرو به صورت «آلرت»(شیفت ۲۴ ساعته) مستقر هستند تا به محض اعلام تهدید هوایی، در کمترین زمان ممکن برخاسته و هدف متجاوز را رهگیری و در صورت لزوم، منهدم کنند.