گروه اقتصادی- در زمینه جرایم اینترنتی و کلاهبرداری در دنیای مجازی بر اساس قانون و دستورالعمل‌های اجرایی یکی از مراجع  رسمی در این زمینه پلیس فتاست.

 

به گزارش افکارنیوز، پلیس فتا موظف است که هرگونه دسترسی غیر مجاز، برداشت اینترنتی غیرمجاز از حساب‌های بانکی اشخاص،‌ شنود غیرمجاز، جعل رایانه‌ای، تخریب و اخلال در داده‌ها و سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی، سرقت و کلاهبرداری، جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی، هتک حیثیت و نشر اکاذیب، استفاده غیر مجاز از پهنای باند بین المللی برای برقراری ارتباطات مخابراتی، تولید و آموزش بدافزارها یا نرم افزارهای ارتکاب جرایم سایبری و گذرواژه و اطلاعات کاربران را مورد پیگیری قرار دهد.

 

با توجه به ماهیت جرایم دیجیتالی یا رایانه‌ای و بر اساس قانون، پلیس فتا صلاحیت رسیدگی به جرایم این حوزه در تمام بخش‌های سیاسی و امنیتی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را داراست.

پلیس فتا می تواند از مرحله رصد، پیش بینی و پیشگیری، کشف، تحقیقات،‌اخذ دستور قضایی، دستگیری متهم، بررسی صحنه جرم و جمع آوری ادله، استنادسازی ادله و ارائه ادله به محاکم قضایی اقدامات قانونی انجام دهد.

تمام جرایم اشاره شده به استناد قانون جرایم رایانه‌ای مصوب اسفند ۱۳۸۸ مجلس شورای اسلامی و قوانین مرتبط با حوزه تولید و تبادل اطلاعات و جرایم ارتکابی در حوزه بین الملل توسط کارشناسان این پلیس احصاء و در چهارچوب قوانین کشور نسبت به برخورد با این جرایم اقدام می‌شود.

 

جرایم اینترنتی

جرم کلاهبرداری رایانه ای در ماده 13 قانون جرائم رایانه ای چنین تعریف شده ( استفاده غیر مجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی برای ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن ،تغییر ،محو،ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه و تحصیل وجه یا مال یا منعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری )

در کلاهبرداری رایانه ای امکان فریب ماشین ها و سیستم های پردازش خودکار جداگانه و با انسان توامان متصور است  کلاهبرداری رایانه ای سوء استفاده از داده های برنامه ها و سیستم های رایانه ای از راه دور صورت می گیرد و اغلب کلاهبردار و قربانی با هم روبرو نمی شوند.

 

انواع کلاهبرداری رایانه ای :

1-کلاهبرداری سنتی – رایانه ای:

فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی می تواند ابزاری در جهت ارتکاب جرم کلاهبرداری سنتی قرار گیرد به طوری که مجرمین از این ابزار برای انجام مانورهای متقلبانه و فریب افراد استفاده کرده و کلاهبرداری سنتی را رقم بزنند که در این حالت پرونده در پلیس آگاهی مورد رسیدگی قرار گرفته و پلیس فتا به عنوان همکار در کنار پلیس آگاهی عمل می کند.

 

2-کلاهبرداری اینترنتی :

*وارد کردن داده ها یا مختل کردن سیستم ها

*تغییر داده ها یا مختل کردن سیستم ها

*محوکردن داده ها یا مختل کردن سیستم ها

 

*شیوه و شگردهای کلاهبرداری رایانه ای (اینترنتی)

1-فیشینگ phishing

2-حراج آنلاین

3-از طریق چت

4-از طریق اعلام برنده شدن در قرعه کشی

5-از طریق فروش اعتبارات

6-از طریق ارسال نامه اینترنتی (ایمیل)

7-از طریق آگهی تبلیغات

8-حمله های کلاهبرداری اعتبارسنجی

 

قانون چه می گوید؟

در ماده 13 قانون آمده است: «هرکس از طریق سیستم رایانه‌ای یا مخابراتی محتویات مستهجن از قبیل نمایش اندام‌جنسی زن و مرد یا نمایش آمیزش یا عمل جنسی صریح انسان یا انسان با حیوان را تولید کند یا منتشر سازد یا مورد هر قسم معامله قرار دهد، به حبس از 91 روز تا یک سال یا پرداخت جزای نقدی از یک میلیون ریال تا 10میلیون ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

گاهی افراد از کافی نت یا مکانهایی عمومی برای ورود به فضای مجازی و آسیب زدن به دیگران استفاده می‌کنند، اما این مساله هم مانع شناسایی این افراد نمی‌شوداین قانون دو تبصره دارد. در تبصره یک آن آمده است: «چنانچه محتویات موضوع این ماده در دسترس اشخاص زیر 18 سال تمام قرار داده شود یا برای آنها منتشر یا ارائه شود، مرتکبین به حداکثر یک یا هر دو مجازات مقرر محکوم خواهند شد.» در تبصره 2 نیز می‌خوانیم: «تولید محتویات غیرواقعی با قصد انتشار یا معامله، مشمول مقررات این ماده است.»

همچنین در ماده14 این قانون نیز آمده است: «هر کس از طریق سیستم رایانه‌ای یا مخابراتی مرتکب اعمال زیر شود، در مورد جرایم موضوع بند «الف» به حبس از یک سال تا 3 سال یا جزای نقدی از 3 میلیون تا 15 میلیون ریال یا به هر دو مجازات و در مورد جرایم موضوع بند «ب» و «ج» به حبس از 3 ماه و یک روز تا یک سال یا جزای نقدی از یک میلیون تا 10 میلیون ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.»

اعمال مورد اشاره این ماده قانونی بدین شرح است: «الف: محتویات مستهجن از قبیل نمایش اندام جنسی یا نمایش آمیزش یا عمل جنسی اشخاص زیر 18 سال یا ظاهرا زیر 18 سال تمام، تولید، ارائه، منتشر یا ذخیره‌سازی یا تهیه نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد. ب: به منظور دستیابی اشخاص زیر 18 سال تمام به محتویات موضوع بند «الف» این ماده یا ماده قبل، مبادرت به تبلیغ یا تحریک یا تشویق یا دعوت یا فریب یا تهدید آنها نموده یا طریق دستیابی به محتویات مذکور را تسهیل نموده یا آموزش دهد. ج: به منظور ارتکاب جرایم و انحرافات جنسی یا سایر جرایم یا خودکشی یا استعمال مواد روانگردان اشخاص زیر 18 سال تمام را آموزش داده، تبلیغ، تحریک، تهدید، تشویق، دعوت نموده و فریب دهد یا طریق ارتکاب یا استعمال آنها را تسهیل نماید.»

 

در ماده16 این قانون نیز ذکر شده است: «هر کس از طریق سیستم رایانه‌ای یا مخابراتی فیلم یا تصویر یا صوت یا اسرار خصوصی یا خانوادگی دیگری را بدون رضایت وی منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی‌که منجر به ضرر غیر گردد یا عرفا موجب هتک حیثیت وی شود به حبس از 3 ماه و یک روز تا 6 ماه یا جزای نقدی از یک میلیون تا 10 میلیون ریال محکوم خواهد شد..» در نهایت این‌که در ماده 17 همین قانون نیز ذکر شده است: «هر کس از طریق سیستم رایانه‌ای یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد یا اعمالی را بر خلاف حقیقت راسا یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی نسبت دهد به نحوی‌که موجب تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی یا ضرر غیر شود، علاوه بر اعاده حیثیت به حبس از 3 ماه و یک روز تا 6 ماه یا جزای نقدی از یک میلیون تا 10 میلیون ریال محکوم خواهد شد.»