نامهربانی گردشگران با عروس زاگرس!

به گزارشافکارنیوز،معاون فنی منابع طبیعی استان ایلام گفت: طبیعت استان ایلام توان تحمل حضور شبانه روزی گردشگران را ندارد. مردم استان ایلام هر سال چند هفته پیش از تعطیلات نوروزی به فکر اقامت ۱۵ روزه در دامان طبیعت می‌افتند و با همراهی خانواده و خویشان به کوه و دشت می‌روند و چادرهایشان را زیر درختان بلوط به پا می‌کنند و همه ایام تعطیل را آنجا می‌گذرانند، جاذبه‌های طبیعی جنگل‌های بلوط در ایلام آنقدر زیاد است که آنها نمی‌توانند از طبیعت بکر و زیبای آن دل بکنند، اما اقامت طولانی آنها در طبیعت پیامدهای ناخوشایندی برای جنگل‌های بلوط دارد، مردم برای تهیه هیزم و و روشن نگه داشتن آتش آن هم به صورت شبانه‌روزی، به جان درختان کهنسال بلوط می‌افتند.

با وجود هشدارهای متعدد کارشناسان و گروه‌های زیست محیطی نسبت به گسترش تخریب عرصه‌های طبیعی به خصوص درختان، این روند ادامه دارد.

جنگل‌های استان ایلام حدود ۶۴۲ هزار هکتار از کل استان را در بر می‌گیرد که جزو جوامع جنگلی مناطق خشک و نیمه‌خشک سلسله کوه‌های زاگرس است، تیپ غالب آن گونه بلوط ایرانی(Quercus persica) با ۹۰ درصد ترکیب گونه‌ای و گونه‌های همراه آن عبارتند از: گونه پسته وحشی(بنه)(pistacia atlantica) با ۶ درصد و۴ درصد بقیه ترکیب گونه‌ای را بادام کوهی، داغداغان، کیکم، بادامک، زالزالک و … تشکیل می‌دهد.

جنگل‌های استان ایلام شامل ۲ هزار و ۵۹۴ هکتارجنگل انبوه، ۲۱۱ هزار و ۸۰۴ هکتار جنگل نیمه انبوه، ۴۱۶ هزار و ۷۹۵ هکتار جنگل تنک، ۷ هزار و ۲۰۶ هکتار بیشه‌زار و ۳ هزار و ۹۸۸ هکتار دست کاشت است.

درختان بنه در استان ایلام در سطح ۲۰۵۱۵۳ هکتار(۳۱ درصد) از جنگل‌های استان گسترش دارند. در استان ایلام تعداد ۱۰ گونه جنگلی(مورد، زربین، ارغوان، سماق، گلابی وحشی، بادام، لرگ، پده، محلب، زبان گنجشک) با نام ذخیره‌گاه جنگلی در ۱۷ منطقه با مساحت ۹۰۰ هکتار، تحت پوشش حفاظتی و حمایتی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام قرار دارد.

اما، این روزها که طبیعت افراد را به پناه آوردن در دامن خود دعوت می‌کند، مهمانان طبیعت با این میزبان که هرچه دارد در طبق اخلاص قرار داده است بی مهری‌ها می‌کنند، که می‌توان شمه‌ای از این بی مهری‌ها را از زبان مسئول یک انجمن زیست محیطی به نام «شنه پای زمین»، شنید.

صادق صیدی در این باره می‌گوید: در چند ماه اخیر در ۵۰۰ متری محیط زیست و منابع طبیعی در شمال ایلام ۳۵۰ درخت بلوط قطع و با بی‌تفاوتی و مسئولان روبرو شد.

وی با بیان اینکه در صدا و سیما نیز سریال و نمایش‌های شاد با رویکرد حفاظت از محیط زیست خیلی کم است، تصریح می‌کند: مسئولان بر اساس قوانین موظفند با هماهنگی با همدیگر، تخریب‌ها را بررسی و اقدامات را به موقع به اطلاع مردم برسانند.

مسوول انجمن " شنه پای زمین " ادامه می‌دهد: اکثر اعضای سازمان‌های مردم نهاد زیست محیطی از نحوه نگرش دستگاه‌های منابع طبیعی و محیط زیست استان به این انجمن‌ها دلخور هستند و قطع امید کرده‌اند و بارها پیش آمده است که طرح‌هایی را ارائه داده‌ایم اما نتیجه مطلوب خود را در حفظ منابع طبیعی نگرفته‌ایم.

صیدی با بیان اینکه رد پای ماموران اداره منابع طبیعی استان این روزها در دامن طبیعت برای مردم مشهود نیست و این عدم حضور باعثشده برخی از مردم خود را به تغافل بزنند و به درختان دست اندازی کنند، تصریح می‌کند: اعضای فعال انجمن زیست محیطی " شنه پای زمین " موفق به کاشت ۲ هزار و ۲۰۰ هکتار از زمین‌های مهران شده‌اند اما منابع طبیعی هیچگونه کمکی، حتی تشکر لفظی از این فعالان نکرده است.

وی با بیان اینکه برای یافتن ارزش یک درخت کافی است هزینه‌ای را که شهرداری برای کاشت و نگهداری یک درخت صرف می‌کند جویا شویم، اظهار می‌کند: موضوع حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی نیازمند بررسی و آسیب شناسی جدی است که باید به آن توجه کافی شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه ایلام ضمن طبقه بندی تخریب و تنش جنگل‌های زاگرس از نظر زمانی به چهار مرحله اشاره و اظهار می‌کند: مرحله اول همزمان با فصل رویش و در بهار توسط گردشگران ایجاد می‌شود.

دکتر جواد میرزائی ادامه می‌دهد: در این زمان مردمی که به دامن طبیعت می‌آیند عموما در تخریب طبیعت نقش دارند، از یک طرف " خشکه دارها " را به عنوان هیزم می‌سوزانند از طرف دیگر با بردن وسایل نقلیه، لگد کردن نهال‌ها، کوبیدن خاک و از بین بردن حیات وحش به زاگرس تنش وارد می‌کنند.

وی خاطرنشان می‌کند: مرحله دوم از اواسط فروردین تا اواخر خرداد ادامه دارد که مهمترین تنش در این مرحله به واسطه چرای دام اتفاق می‌افتد.

وی تأکید می‌کند: مرحله سوم نیز ناشی از عوامل محیطی مثل گرد و خاک و گرمای بیش از حد است که تأثیر مخرب بر جنگل‌ها و منابع طبیعی وارد می‌کند.

عضو گروه جنگل دانشگاه ایلام می‌ گوید: مرحله چهارم در فصل پائیز رخ می‌دهد که در این مرحله تنش‌های وارد شده ناشی از آتش‌سوزی است.

میرزائی تصریح می‌کند: تخریب و تنش مرحله اول و همزمان با فصل رویش به دو دلیل از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا از یک سو چون در فصل رویش است از حساسیت بیشتری برخوردار است و از طرف دیگر در این موقع از سال دستگاه‌های نظارتی مرتبط نیز تعطیل هستند.

وی با تاکید بر زوم حضور پررنگ‌تر دستگاه‌های نظارتی در این ایام تصریح می‌کند: همچنین باید مناطق ویژه گردشگری در نظر گرفته و جاده‌های فرعی منتهی به عرصه‌های طبیعی را قطع ودر نقاط مختلف شهر اقدام به فروش زغال برای گردشگران شود.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان ایلام نیز در این رابطه می‌گوید: طبق برآوردهای انجام شده سال گذشته حدود ۷ هزار چادر در عرصه‌های طبیعی ایلام در ایام تعطیلات برپا شده بود که این امر به معنای افزوده شدن جمعیتی حدود ۳۵ هزار نفر به جمعیت جنگل‌نشین و حضور شبانه روزی آنها درجنگل است.

حجت‌الله فتحی اضافه می‌کند: به نظر می‌رسد امسال این جمعیت دو برابر پارسال است و طبیعت استان توان تحمل این حضور شبانه روزی گردشگران را ندارد.

وی تصریح می‌کند: افرادی که برای گذراندن تعطیلات نوروزی در چادرها اسکان پیدا می‌کنند از یک طرف اقدام به سوزاندن چوب درختان به عنوان هیزم می کنند و از سوی دیگر وسایل نقیله خود را به دل عرصه‌های طبلیعی می‌برند که خود این امر هم از عوامل آسیب‌زا به شمار می‌رود.

متأسفانه برخی برنامه‌های صدا و سیمای مرکز ایلام هم به نام حفظ آداب و رسوم بومی مردم را به انجام بازی‌های محلی در عرصه‌های طبیعی تشویق می‌کند که همین امر در کوبیدگی و فرسایش آنها موثر است.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی استان ایلام تأکید می‌کند: در سال‌های گذشته در مواجهه با تخریب طبیعت ما صرفا به تذکر لسانی اکتفا کرده‌ایم اما در سال جدید علاوه بر توزیع بسته‌های آموزشی اقدام به توزیع نهال در بین گردشگران کرده‌ایم که خوشبختانه با استقبال در شهرستانه‌ای ایلام، ایوان و شیروان چرداول مواجه شده است.

فتحی خاطر نشان میکند: در صدد هستیم از طریق ستاد تسهیلات سفرهای نوروزی محدودههایی را برای تفرجگاه ایجاد کنیم که در این تفرجگاهها با فراهم آمدن امکانات اولیه برای مسافران و مردم بومی که علاقمند به استفاده از عرصههای طبیعی هستند ضمن فراهم ساختن محیطهای مناسب از تخریب طبیعت هم جلوگیری شود.